34. Ouders met psychische problemen – erkennen, uitleggen en steun zoeken

Ouders willen een goede toekomst voor hun kinderen. Ze proberen hen zo goed mogelijk op te voeden. Door een psychische stoornis en/of problemen met alcohol en drugs, lukt dat sommige ouders minder goed.
Jaarlijks lijden bijna 900 duizend ouders (tijdelijk) aan een psychische stoornis. Deze ouders hebben 1,6 miljoen kinderen jonger dan 22 jaar. Ongeveer de helft van deze kinderen heeft last van die problemen. Dit kan variëren van laat zindelijk worden en onvoldoende presteren op school, tot verwaarloosd en mishandeld worden en zelf een psychische stoornis krijgen.
Psychische problemen van ouders kunnen op drie manieren op kinderen overgaan:
(1) kinderen kunnen de aanleg voor psychische stoornissen overerven;
(2) een psychische stoornis kan een ouder verhinderen een goede opvoeder te zijn, waardoor een kind bijvoorbeeld wordt verwaarloosd. Dat vergroot de kans dat het kind ook zelf een psychische stoornis krijgt;
(3) psychische stoornissen kunnen ook via de zwangerschap op kinderen overgaan. Psychisch gestoorde moeders verzorgen zichzelf vaak minder goed. Drinken ze bijvoorbeeld alcohol tijdens de zwangerschap, dan is de kans op alcoholmisbruik bij hun kind groter.
In het algemeen geldt: hoe meer en hoe ernstiger de problemen van de ouders, hoe groter de kans dat het kind ook problemen krijgt.
Jonge kinderen hebben het meeste last van de stoornissen van hun ouders, omdat ze volledig afhankelijk van hen zijn. Bovendien begrijpen ze vaak niet wat er aan de hand is. Oudere kinderen begrijpen meer, en kennen ook andere mensen op wie ze een beroep kunnen doen.
Er bestaan preventieprojecten voor kinderen van ouders met psychische problemen (KOPP), die helpen de sterke kanten van ouders en kinderen te vergroten. Zie voor meer informatie de websites www.kopstoring.nl (online groepscursus voor KOPP-kinderen) en www.kopopouders.nl (online groepscursus voor KOPP-ouders). Jongeren kunnen ook ervaringen uitwisselen op de site www.survivalkid.nl.
Ook helpt het als ouders hun eigen stoornis begrijpen en kunnen uitleggen aan hun kind.